Afrika’nın kaçak altın madenleri

Her yıl olduğu gibi Nijerya'nın kuzeyinde yaşayan çocukları aşılamaya giden sağlık görevlileri bu yıl kötü bir sürprizle karşılaştı. Gittikleri bazı köylerde hiç çocuk bulamadılar. Çocuklar gruplar halinde ölmüştü. Halk çocukların sıtmadan öldüğünü sanıyordu, ancak test sonuçları ölüm nedeninin kurşun zehirlenmesi olduğunu ortaya çıkardı.

Alman Teknik İşbirliği Kurumu GTZ'nin hammadde uzmanı Kristian Lempa, Afrika'nın batısında yoğun olarak kaçak altın çıkarıldığını, bu iş sırasında kurşun zehirlenmelerine de sıklıkla rastlandığını kaydediyor: "Örneğin Liberya'da yüz bin kişinin bu illegal çalışmalarda görev aldığı tahmin ediliyor. Fakirlik içinde kıvranan halkın alternatifi yok. İş bulamayan maden işletmelerinin yolunu tutuyor."

Tehlikeyi göze alıyorlar

İllegal maden işletmelerinde çalışanları kötü çalışma koşulları nedeniyle kimyasal zehirlenmeler ya da maden kuyusu çökmesi gibi tehlikeler bekliyor. Ancak maden işçileri yer altında daha çok altın olduğunu bildikleri için tehlikeyi göze alıyor.

Londra'daki Ambrian firmasında hammadde analisti olarak çalışan Julian Emery, büyük maden firmalarının uzun yıllar boyunca Güney Afrika'ya odaklandıklarını, ancak Güney Afrika'nın altın çağının kapandığını belirtiyor. Emery, burada sadece birkaç eski altın madeni kaldığını ve buradan altın çıkarabilmek için çok derinlere inilmesi gerektiğini kaydediyor. Hammadde analisti, derine inildikçe maliyetin artması nedeniyle artık buradan altın çıkarmanın kârlı olmadığına dikkat çekiyor.

Hükümetler destekliyor

Buna karşılık şimdiye kadar çok fazla dokunulmamış altın zarlarına sahip olan Afrika'nın batısı, altın uzmanları için adeta bir cennet konumunda. Burada bulunan ülkelerin hükümetleri büyük altın işletmelerini bandoyla karşılıyor. Zira bu işletmeler illegal madenlerin aksine hazineye büyük katkılar sağlıyor. Ayrıca büyük firmalar yerli halkı kaçak madenlere oranla daha iyi koşullarda çalıştırıyor.

Senegal'de atın çıkaran Oromin adlı Kanada şirketinden Aziz Sy şu açıklamayı yapıyor: "Senegal'in vergi kolaylığı açısından çok iyi bir maden yasası var. Örneğin burada sadece araştırma yaptığınızda devlete vergi ödemiyorsunuz. Bu yüzden birçok firma yatırım yapmak üzere buraya geldi. Yasanın beş yıl önce yürürlüğe girmesinden sonra ülke adeta altın arayan şirketlerin hücumuna uğradı."

Mali, Gine Cumhuriyeti, Fildişi Sahili ve Burkina Faso'da da benzer bir durum söz konusu. Burkina Faso'da son iki yılda beş yeni altın madeni açıldı. Bu yıl içinde iki maden daha kurulacak. Bu sayede Burkina Faso'nun altın üretimi iki katına çıktı. Bu şekilde altın, Burkina Faso'nun en çok kazandıran hammaddesi pamuğu bile gölgede bıraktı.